R e g i o

Hamburg

Het is misschien wel de meest onderschatte reisbestemming in Duitsland. Vergeet Keulen, Berlijn en München en rijd een paar uurtjes richting het noorden om neer te strijken in Hamburg, de parel aan de Elbe waar tevens de onderkomens zijn gesitueerd van cultclub Sankt Pauli en traditieclub Hamburger SV.

Als het zo'n 3.000 kilometer zuidelijker zou liggen, zou Hamburg de vakantiebrochures beheersen, nu zorgt de ligging tussen Noordzee en Oostzee met name 's winters ervoor dat het er bitter koud kan zijn. Dat doet echter niets af aan de schoonheid en rijkdom van de bruisende havenstad, die eigenlijk Amsterdam en Rotterdam in één is.
Het prachtige centrum is een walhalla voor shoppers, natuurliefhebbers kunnen hun hart ophalen aan de twee meren (Binnen- en Aussenalster) die deel uitmaken van de binnenstad, het gebied rond de haven zit vol marktjes, barretjes en restaurants en voor de uitgaanstypes mag een bezoek aan de Reeperbahn en/of de technoclubs niet ontbreken. Tel daar twee beruchte voetbalclubs bij op en het wordt al snel duidelijk dat Hamburg een prima bestemming is, die de honger van elke voetbalfan stilt. En die er sinds het seizoen 2018-2019 een attractie bij heeft: de derby tussen HSV en Sankt Pauli.

Hamburg

Duitsland

Vliegveld: Hamburg Airport
Plaats: Hamburg
IATA code: HAM
www.hamburg-airport.de

Timezone
De timezone van Hamburg is Europe/Berlin.

Betaalmiddel
In Duitsland is de officiële munteenheid de Euro. Valutacode EUR.

Landnummer
Het landnummer is het nummer dat je gebruikt voor internationale telefoongesprekken. Om vanuit Nederland een telefoonnummer in Duitsland te bellen of sms’en toets je voor het telefoonnummer +49 of 0049.

Sankt Pauli

Millerntor-Stadion

Wonderlijke samensmelting der subculturen
ONAANGEPAST SINDS 1910

Het poepbruine tricot, doodskoppen op de hoekvlaggen, supporters bestaande uit krakers, anarchisten, radicalen en ander gespuis dat zelden onder de douche staat, zorgen ervoor dat Sankt Pauli gezien wordt als dé cultclub bij uitstek. Wie Millerntor eenmaal heeft bezocht, kan erover meepraten. Achter het doel waar de harde kern staat, is het negentig minuten feest, ongeacht het verloop van de wedstrijd, met als speciale bijkomstigheid dat er over de lippen van de fans geen onvertogen woord komt. "Hup Sankt Pauli" is ongeveer het ergste, het uitpubliek hoeft zich geen moment bedreigd te voelen. SP-fans doen niemand kwaad.
Dat wil niet zeggen dat ze zich alles laten welgevallen. Toen er stemmen opgingen om de stadionnaam te verkopen, werd die discussie binnen de kortste keren de kop ingedrukt. Am Millerntor blijft Am Millerntor. Punt. Wel werd de laatste jaren het stadion, te bereiken via metrolijn 3, uitstappen bij Feldstrasse, verder uitgebreid, gemoderniseerd en van een nieuwe lik verf voorzien. Maar aan tradities wordt niet getornd. Tijdens de warming-up zal altijd Hells Bells van AC/DC klinken en goals van de thuisploeg zullen altijd begeleid worden door Song 2 van Blur. 'Not established since 1910' is het motto van de club, vrij vertaald: 'Onaangepast sinds 1910'.


En onaangepast zijn ze, de aanhangers van Sankt Pauli. Op de tribunes, waar de glazen bier van hand tot hand gaan, gebeurt vaak meer dan op het veld. Anarchisten, krakers, alternatievelingen, liefhebbers van linksdraaiende Bulgaarse yoghurt-films; alle subculturen komen hier samen om hun clubliefde vorm te geven. En allemaal koesteren ze hun hoogtepunten. Zoals die ene keer dat Sankt Pauli erin slaagde om Bayern München te kloppen, op 6 februari 2002. Nog steeds zijn er T-shirts in omloop die aan de glorieuze dag refereren. Omdat Bayern twee maanden eerder de wereldbeker voor clubteams had gewonnen, prijkt op dat tricot heel groot 'Weltpokalsiegerbesieger', zoals Sankt Pauli op dat moment te boek stond. In eerste instantie werden er 400 stuks van gedrukt, inmiddels zijn er meer dan 100.000 over de toonbank gegaan. In het voorjaar van 2019 staat de burenruzie met Hamburger SV op het programma; daar zou zomaar een nieuw onderwerp voor een T-shirt uit kunnen rollen.

Stadioncapaciteit: 29.546
Harald-Stender-Platz 1, Hamburg
www.fcstpauli.com
www.braunweissetulpen.nl
www.hamburg.de/reeperbahn
www.historiek.net/the-beatles-in-hamburg

Cafés genoeg rondom Millerntor, met de beruchte Reeperbahn om de hoek, maar in de Jolly Roger aan de Budapester Strasse geht es op wedstrijddagen al los voor het echt los geht.

Strikt tolerant
VOETBALLEN TEGEN RACISME

Muziek en Sankt Pauli zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Elk jaar organiseert de club een Antira-toernooi, waarbij 'antira' staat voor antiracisme. Fans uit de hele wereld nemen het op het hoofdveld van Sankt Pauli tegen elkaar op, een evenement dat omlijst wordt met optredens van bands uit de hele wereld. Muzikanten staan in de rij om te spelen app Antira, vooral vanwege de uitstraling van de club die populair is in punk- en undergroundkringen. "Een club als Sankt Pauli is uniek in de wereld", vertelt Rise Against -frontman Tim McIlrath in The Guardian. "We zagen 'No Football for Fascists' op de tribune staan. Ik zocht een club die voetbal overstijgt en heb 'm gevonden."
De geëngageerde cup wil niet alleen een vuist maken tegen racisme en discriminatie, maar ook waarschuwen voor het groeiende rechtspopulisme. "Daar zou iedereen in Europa bezorgd over moeten zijn", zegt clubpresident Oke Göttlich. "We zijn geen politieke partij, maar we staan voor onze normen en waarden. En die laten we horen. Als Sankt Pauli daar een kleine rol in kan spelen, zijn we net zo blij als dat we een wedstrijd winnen."

Tweede huis van Paul, George, Ringo en John
EIGHT DAYS A WEEK

Naast Liverpool kent ook Hamburg een Beatles-verleden. Tussen augustus 1960 en december 1962 trad de fameuze band regelmatig op in de Duitse Hanzestad. Hun eerste optreden was in de Indra Club, aan de Große Freiheit 64, daarna traden ze avond na avond op in de Kaiserkeller, een paar deuren verderop. Hamburg vormde hun leven, of zoals John Lennon het later verwoordde: " Ik mag dan wel geboren zijn in Liverpool, in Hamburg ben ik opgegroeid." Vlakbij de Reeperbahn wordt de herinnering aan 'The Fab Four' levend gehouden op de Beatles-Platz, waar de silhouetten van Paul, George, Ringo en John staan opgesteld.

De Reeperbahn
LAPDANCE EN ROCK

'Die sündigste Meile der Welt' noemen de Duitsers het zelf, en hoewel de zondige mijl in werkelijkheid maar 930 meter telt, is aan het bijvoeglijk naamwoord maar weinig gelogen.  Dubieuze cafés, bordelen, ranzige filmtheaters, lapdancelokalen; het is er allemaal. En dat dus om de hoek bij Sankt Pauli. Halverwege september vindt jaarlijks het vierdaagse Reeperbahn Festival plaats. Het is er vooral prettig bandjes ontdekken, maar in 2017 stonden ook onder meer Muse en Jett Rebel op het affiche. Daarbij is er een aansprekend randprogramma met kunst, literatuur en film.

Local legend

Elf jaar speelde Holger Stanislawski in het eerste elftal van Sankt Pauli, hij was een van de helden die Bayern München versloeg in 2002. Nadat hij in 2004 een punt zette achter zijn loopbaan als speler, bekwaamde hij zich in het trainersvak. In de zomer van 2008 werd hij hoofdtrainer bij zijn oude liefde, die hij in 2010 naar de Bundesliga loodste, het laatste grote hoogtepunt van de club.

Niet geheel naar de zin van de trouwe fans draagt de Reeperbahn steeds meer Sankt Pauli-merchandise. Het riekt wat naar het verfoeide kapitalisme, naar commercialisering. Maar goed, anderen laten profiteren van dat onvoorstelbaar populaire doodshoofd-logo  is ook weer wat. Dus zijn er inmiddels twee fanshops, eentje bij het stadion en de ander op de Reeperbahn. Verwacht forse rijen, maar met die regenboogsokken, legermuts of zwarte trolley met SP-doodshoofd erop ben je in één klap anarchist en voetbalcultkenner tegelijk.

Om deze heftige voetbaltrip in combinatie met het bruisende nachtleven vol te houden, drink je veel fritz-kola, in 2003 in Hamburg bedacht. Maximale hoeveelheid cafeïne en 100% vegan.

Hamburger SV

Volksparkstadion

Historische grond
IEDER NADEEL HEEFT Z'N VOORDEEL

De naam 'Bundes-Dino' werd met eer gedragen. HSV was de laatste club die immer op het hoogste niveau speelde, maar in 2018 was er geen ontkomen meer aan, na al een paar seizoen op de rand van de afgrond te hebben gebalanceerd: de laatste dinosaurus viel om. De stadionklok, die bijhield hoe lang HSV al in de Bundesliga actief was, kwam tot stilstand op 54 jaar, 261 dagen en 19 uur. En nu is het maar de vraag of de roemruchte club, in 1983 winnaar van de Europacup I, in één jaar kan terugkeren naar het walhalla.
Hoewel de tegenstanders nu uit Paderborn of Aue komen, is het Volksparkstadion nog steeds een levendige bedoening, met dank ook aan opwarmer Lotto King Karl. Als Nederlander moet je natuurlijk gelijk terugdenken aan die onvergetelijke 21 juni 1988 toen het stadion "even van ons was" (dixit Evert ten Napel), na de 2-1 zege op de Duitsers. Het stadion is sindsdien overigens wel een kwartslag gedraaid.
Het mooiste nieuws van de degradatie van 'Die Rothosen' is de terugkeer van de stadsderby. De eerste editie in het seizoen 2018-2019 eindigde in een teleurstellende 0-0, de tweede (in maart 2019) bij Sankt Pauli in een 0-4 overwinning voor HSV.

Warming-up

HSV PARTY MEILE

Omdat het Volksparkstadion ver buiten het centrum ligt (pak metrolijn S21 of S3, stap uit bij Eidelstedt en loop dan nog een kwartiertje), kun je voor het echte HSV-gevoel beter terecht op de Gerhardstrasse, in de volksmond 'HSV Party Meile' genoemd, met als centrale bars de Sportpub Tankstelle en Kiez Klause. Dichter bij het stadion is de unabsteigBAR. Bijna 55 jaar lang een toepasselijke naam. Uiteindelijk bleek HSV toch niet zo unabsteigbar (letterlijk: ondegradeerbaar) te zijn. Er gingen stemmen op om de bar een nieuwe naam te geven, wiederaufsteigBAR werd veel genoemd, maar de eigenaren waren onvermurwbaar.

Stadioncapaciteit: 57.274
Sylvesterallee 7, Hamburg
www.hsv.de
www.mopo.de/sport/hsv
www.uns-uwes-erben.jimdo.com/der-hsv/uns-uwe-seeler

Local legend

Je zou 'm de Sjaak Swart van HSV kunnen noemen: Uwe Seeler, die speelde op liefst vier WK's, is de tachtig gepasseerd, maar nooit te beroerd zijn mening te verkondigen over de malaise waarin de roemruchte club al jaren verkeert.

Altona 93

Adolf-Jäger-Kampfbahn

Zorgeloos amateurisme
OVERWOEKERENDE STAANTRIBUNES

Altonaer FC 1893 heet de club officieel, maar Altona 93 volstaat in dit stadsdeel van Hamburg, ten westen van het centrum. Het clubje kan zich in de schaduw van HSV prima bedruipen, uitkomend in de Oberliga Hamburg, het vijfde niveau van het Duitse voetbal met allemaal verenigingen uit Hamburg en het ommeland.
Veel aan de club is krakkemikkig, het elftal voorop, maar het onderkomen is een plaatje. Het behoort tot de oudste stadions van Duitsland: reeds in 1908 werd er gevoetbald in het Adolf-Jäger-Kampfbahn, zoals het complex sinds 1944 heet.
De ambiance ademt zorgeloos amateurisme uit, waar op zondag de geur van bier en braadworst overheerst. Tegen een decor van een ietwat gammele tribune uit 1958 plus enkele met gras overwoekerde staantribunes werkt Altona wedstrijdjes af tegen pakweg TSV Buchholz en Rugenbergen. Er zijn plannen voor woningbouw op deze plek, dus de stadionfetisjisten die dit unieke bouwwerk aan de Griegstrasse nog met eigen ogen willen aanschouwen, moeten snel zijn. Reistip: ga met de metro naar halte Altona en pak daar de bus (150, 250, 1) naar de Griegstrasse.

PROOSTEN MET HOLSTEN

Voetbal en bier vormen in Duitsland een hecht pact, waar enkel de Bratwurst bij in de buurt komt. Het bier uit Hamburg heet Holsten en de grootste brouwerij is terug te vinden in Altona-Noord, niet al te ver verwijderd van het stadion van Altona 93. Het gebouw staat midden in een woonwijk, stamt uit 1927 en ontkwam tijdens de Tweede Wereldoorlog niet aan de bombardementen van de geallieerden, maar is keurig heropgebouwd. Voor zeven euro word je een stuk wijzer van het brouwproces en aan het eind van de tour wacht een aantal vers getapte pilsjes. Houd ook de zomerse brouwerijfeesten in de gaten.

Stadioncapaciteit: 5.000
Griegstrasse 62, Hamburg
www.Altona93.de
www.hamburg.de/stadtteile/altona
www.holsten-pilsener.de

Local legend

In 1907 kwam Adolf Jäger de gelederen van Altona versterken, reeds een jaar later was hij international. Dat hij slechts achttien keer in actie kwam voor 'die Mannschaft' had vooral te maken met de Eerste Wereldoorlog. Om de herinnering aan de snelle (100 meter in 11,4 seconden) aanvaller levend te houden werd het stadion in 1944 naar hem vernoemd, vlak nadat hij bij een poging om een bom te ontmantelen het leven liet.

Off the pitch

De hipste van allemaal
SCHANZENVIERTEL

Hamburg telt veel hippe wijken, maar Schanzenviertel steekt er met kop en schouders bovenuit. Vroeger was dit een arme arbeiderswijk, bijnaam 'Schanze', tegenwoordig is het the place to be. Shoppen is hier een belevenis, de wijk puilt uit van de boetieks en vintagewinkeltjes, maar er is ook een wekelijkse vlooienmarkt, de Flohschanze. Ook qua uitgaansleven is hier van alles te beleven.Drink bijvoorbeeld eens een grote pils bij Altes Mädchen, of een bijzondere wijn bij Witwenball, waar je ook heerlijk kunt dineren. Een goede steak krijg je bij de Bullerei, recht tegenover metrostation Sternschanze. Cocktails drinken en ein bisschen tanzen doe je bij Fritz Bauch.

Hamburgs huiszanger
LOTTO KING KARL


"Hamburg, meine Perle, Du wunderschöne Stadt..." Iedere thuiswedstrijd weer hijst hij zichzelf op een hoogwerker om oog in oog met de harde kern van Hamburger SV zijn culthit live ten gehore te brengen. 'Lotto King Karl' noemt hij zich, zijn echte naam is Gerrit Heesemann, naar een gefingeerd verhaal over hoe hij ooit de lotto won. Hoewel de tegenstanders in het seizoen 2018/2019 voor het eerst in de historie niet uit Bremen, Dortmund of München komen, belet dat de zanger niet om te kwelen over Beierse lederhosen die uitgetrokken worden en dat er voor de spelers van Werder hier niets te halen valt. Voor de liefhebber: Lott King Karl treedt ook veelvuldig op buiten het stadion, check www.lottokingkarl.de.

Nu we er toch zijn
(MINI-)WESERSTADION

Als je toch met de auto naar Hamburg bent gekomen, kun je op de terugweg wel even afslaan bij Bremen. Niet alleen de stad van de vermaarde Stadtmusikanten (naar een sprookje van de gebroeders Grimm), maar ook de plek waar Davy Klaassen anno 2019 z'n geld verdient in het Weserstadion. Net als Camp Nou beschikt ook Werder Bremen over een ministadion. 300 meter van het Weserstadion staat het Weserstadion Platz 11, waar zowel het tweede elftal als de jeugd van Eerder traint en speelt. Op de kleine hoofdtribune en de staantribunes kunnen ruim 5.000 mensen plaatsnemen. De meeste supporters komen af op duels van Werder Bremen II, dat uitkomt in de Regionalliga Nord.

GOUDEN TIP

Joris Mathijsen

"Ik heb tussen 2005 en 2011 vijf mooie jaren gehad bij Hamburger SV, nog voor de crisis uitbrak bij de club, haha. In 2010 haalden we nog de halve finale van de Europa League. In mijn laatste seizoen stond ook de derby tegen Sankt Pauli nog op het programma, heerlijk die de sfeer toen in het Millerntor-Stadion. Kan ik iedere voetbalfan aanbevelen. Wip dan ook even langs bij Oma's Apotheke aan de Schanzenstrasse, een mooi oud café. De Lange Reihe telt enkele fijne winkeltjes en een leuk restaurant: Turnhalle. Wil je goed eten combineren met een prachtig uitzicht over de Elbe, dan is Rive aan de Van-der-Smissen-Strasse meer dan de moeite waard. Wel even reserveren."

Vrienden van VanBastisch