R e g i o

Madrid

Madrid kan worden beschouwd als de voetbalhoofdstad van Europa. Met Real Madrid en Atlético Madrid huisvest de Spaanse hoofdstad de meervoudig winnaar van zowel de Champions League als de Europa League. Getafe en Leganés maken het kwartet clubs uit de regio Madrid in La Liga compleet.

Natuurlijk zijn er met Buenos Aires, Londen en Moskou nog enkele steden die meer profclubs herbergen, maar Madrid biedt voor de voetballiefhebber een perfecte mix van kwaliteit en obscuriteit. Real Madrid is de succesvolste club aller tijden, met dertien keer winst van de Europa Cup I, later Champions League geheten, waarvan vier in de laatste zes seizoenen. Atlético Madrid is de kleinere broer van Real Madrid, maar sinds de terugkeer van volksheld Diego Simeone in december 2011 wel een zeer ambitieuze en vervelende broer. Het eigenzinnige Rayo Vallecano (dat in 2019 degradeerde uit de hoogste divisie) is een volksclubje om op slag verliefd op te worden, terwijl Getafe en Leganés de trots zijn van de gelijknamige voorsteden. Drie potjes uit La Liga op een dag; dat kan dus in Madrid. Daarbij is Madrid goedkoop aan te vliegen en sowieso een veelzijdigere stad dan het van de toeristen vergeven Barcelona.

Madrid

Spanje

Vliegveld: Adolfo Suárez Madrid-Barajas Airport
Plaats: Madrid
IATA code: MAD
www.aena.es

Timezone
De timezone van Madrid is Europe/Madrid.

Betaalmiddel
In Spanje is de officiële munteenheid de Euro. Valutacode EUR.

Landnummer
Het landnummer is het nummer dat je gebruikt voor internationale telefoongesprekken. Om vanuit Nederland een telefoonnummer in Spanje te bellen of sms’en toets je voor het telefoonnummer +34 of 0034.

Rayo Vallecano

Campo de Fútbol de Vallecas

Anti-establishment
SUPPORTERS ZIJN DE BAAS

Een eerste bezoek aan sfeervolle Campo de Fútbol de Vallecas zal iedere voetbalfan voor altijd bijblijven. De opgewonden, bijna hitsige sfeer in het knusse stadion in het zuidoosten van Madrid is uniek in Spanje. Vallecas was decennialang een aparte gemeente, maar behoort sinds 1950 tot de gemeente Madrid. Toch is er van gentrificatie geen sprake in Vallecas, dat ruim 300.000 inwoners telt. Het is een echte arbeiderswijk, met veel Zuid-Amerikaanse en Afrikaanse immigranten. Het is een bron van spelers voor Rayo, maar ook voor Real en Atlético Madrid.
Mensen uit Vallecas voelen zich vaak meer verbonden met hun wijk dan met de stad Madrid, ze hekelden Franco zoals ze nu walgen van de Partido Popular. Die saamhorigheid is tweewekelijks terug te zien en te horen op de tribunes, net als de Zuid-Amerikaanse invloeden.
Achter het doel staan de leden vande 'Bukaneros' ('Piraten'), de fanatieke en linkse harde kern van Rayo Vallecano. Voor hen zijn de trots en de waarden van Vallecas belangrijker dan de resultaten van hun club. Wedstrijden van Rayo, zeker die tegen de topclubs in La Liga, worden over de hele wereld uitgezonden en zijn daarmee een uitstekend middel om te laten zien waar ze voor staan. De 'Bukaneros' zijn fel gekant tegen fascisme, discriminatie, homofobie en huiselijk geweld. Voor de strijd tegen borstkanker (grijs shirt met roze baan) en homofobie (regenboogshirt) werden speciale shirts ontworpen, waarbij van ieder verkocht tricot zeven euro naar het goede doel gaat.


De 'Bukarenos' vechten al jaren een publieke strijd uit met clubeigenaar en voorzitter Raúl Martín Presa, die met zijn arrogante en zakelijke karakter totaal niet bij de achterban van zijn club past. Hoeveel Presa ook te zeggen heeft, bij Rayo zijn uiteindelijk altijd de supporters de baas.

Toen Presa begin 2017 de Oekraiense spits Roman Zozoluya wilde huren van Real Betis, staken de 'Bukaneros' daar een stokje voor vanwege Zozoluya's extreemrechtse gedachtegoed. 'Onze wijk, onze club' staat op een spandoek voor een kroegje recht tegenover het stadion waar fans voor de wedstrijd bier drinken. Ironisch genoeg zou je tussen hen zomaar de vertolker van Neder-evergreen Stil in mij kunnen treffen. Van Dik Hout-zanger Martin Buitenhuis is namelijk fervent Rayo-supporter.

Stadioncapaciteit: 14.505
Calle del Payaso Fofó, Madrid
www.rayovallecano.es

Rayo werd in 2014 wereldnieuws door de huur van de vlak bij het stadion wonende 85-jarige supporter Carmen Martinez op zich te nemen, nadat zij na vijftig jaar haar huis was uitgezet.

Vergeten drama
KAARTJES AAN HET LOKET

Supercult: Rayo Vallecano doet niet aan onlinekaartverkoop. Wie een wedstrijd van Rayo wil bezoeken, zal gewoon een kaartje moeten kopen aan het loket bij het stadion. Tegen de grote clubs zijn de kaarten meestal al voor de wedstrijddag uitverkocht, dus in die gevallen kan het geen kwaad om een belletje te plegen of een mailtje te sturen naar Rayo met het vriendelijke verzoek een ticket opzij te leggen. De mooiste plek is de fonds, de staantribune achter het doel waar de 'Bukaneros' al van tevoren voor een Argentijnse sfeer zorgen in de wetenschap dat onder hen zich de kleedkamer van de tegenstander bevindt.

Bedevaartsoord
ODE AAN WILLY

Ga in de Campo de Fútbol de Vallecas even naar ingang nummer I. Daar is in de hoek een blijvende hommage aan Wilfred 'Willy' Agbonavbare geschilderd. De Nigeriaanse oud-doelman keepte de meeste wedstrijden voor Rayo in de Primera Divisíon en overleed op zijn 48ste in armoede aan kanker. Er werd geld ingezameld door fans om zijn drie kinderen, die hun vader al tien jaar niet hadden gezien, afscheid te kunnen laten nemen. Visumproblemen dwarsboomden dit plan. Zijn kinderen waren wel bij Willy's begrafenis op een begraafplaats in het plaatsje Meco, dat nu een bedevaartsoord is voor Rayo-fans.

Heen-en-weer
DRIE TRIBUNES, TWEE WOONTORENS

Rayo Vallecano is al dertig jaar een club die heen-en-weer bungelt tussen de drie hoogste divisies, een Spaanse versie van FC Volendam of De Graafschap. In 2001 stond Rayo nog in de kwartfinale van de UEFA Cup, maar drie jaar later speelde de club weer op het derde niveau in Spanje. Saai is het in elk geval nooit in het stadion aan de Avenida de la Albufera, hoewel dat maar drie tribunes heeft. Achter het doel aan de oostkant staat een betonnen muur met daarachter twee torenflats. Vanuit die torens kunnen ook Rayo-wedstrijden gevolgd worden. Míchel, sinds februari 2017 de coach van Rayo, deed zulks in zijn jeugdjaren. "Ik groeide op in de buurt van het stadion, maar had als kind geen geld voor een kaartje. Ik klom met een vriendje de trappen op en dan belden we aan bij bewoners om te vragen of we de wedstrijd vanaf hun balkon mochten bekijken." Het tekent de charme van de club en verklaart de populariteit van Míchel, die meer dan 400 duels voor de club speelde en Rayo in 2018 met aanvallend voetbal naar het kampioenschap in de Segunda División loodste.

Leestip voor wie deze zelfs voor Spanjaarden ondoorgrondelijke club wil begrijpen: Working Class Heroes van de Ierse sportjournalist Robbie Dunne, die in 2016 naar Madrid verhuisde om Rayo Vallecano een seizoen lang te volgen. Niet vanaf de perstribune, maar tussen de 'Bukaneros'. "Weg met je telefoon en kladblok, dompel je onder in het leven van een piraat", was het eerste advies dat hij kreeg. Hij reisde bij uitwedstrijden mee met de harde kern en stond bij thuisduels te zingen en te springen in de doordringende wietlucht achter het doel.

Net als Real Madrid en Atlético Madrid heeft ook Rayo een metrohalte recht voor het stadion. Vanuit het centrum pak je lichtblauwe metrolijn 1 naar Portazgo.

Local legends

Met Laurie Cunningham, Hugo Sánchez (foto), Toni Polster, Hugo Maradona (het broertje van Diego), Julen Lopetegui, Álvaro Negredo, Jorge Valdivia, Diego Costa en Raúl Tamudo droegen de afgelopen dertig jaar flink wat culthelden het witte shirt met de rode baan. Ook stonden er drie Nederlanders onder contract: Yassine Abdellaoui, Dave van den Bergh en Robert Gehring.

Real Madrid

Estadio Santiago Bernabéu

Indrukwekkend op alle fronten
26 GROTE OREN

Real Madrid zal altijd voor discussie en verdeeldheid zorgen in de voetbalwereld. Dat doet de club al meer dan honderd jaar. Onder anderen dictator Franco en de huidige voorzitter Péreze haalden belachelijk veel grote namen naar 'Los Blancos'. Net zo indrukwekkend als een wedstrijdje in Estadio Santiago Bernabéu is het inpandige clubmuseum. Wie dertienmaal een "Cup met de grote oren" (dixit: voormalig Real-trainer Leo Beenhakker) naast elkaar ziet staan, weet direct hoe groot deze club is. Toen het Europese clubvoetbal in 1955 begon, won Real Madrid direct vijf keer op rij de Europacup I. Met vier eindzeges in de Champions League in de afgelopen zes jaar is er voor het eerst sinds de jaren zeventig weer sprake van totale dominantie van één club.
Weinig stadions maken de eerste keer zo veel indruk als het Santiago Bernabéu, het bouwwerk dat sinds 1947 aan de Paseo de la Castellana staat. In bijna alle stadions ter wereld krijg je wel mee dat er zich buiten het stadion nog een wereld bevindt, maar in het Bernabéu vergeet je dit even vanwege de loodrecht omhoog lopende tribunes, waar plek is voor ruim 81.000 fans.

Stadioncapaciteit: 81.044
Avenida de Concha Espina 1, Madrid
www.realmadrid.com


Intense rust en open doekjes
SCHIZOFRENE FANS

Genieten van het beste team ter wereld kan in alle rust. Real-fans komen alleen om te controleren of de duurbetaalde sterren met galactisch voetbal en ruime cijfers winnen. Ze roeren zich, buiten een plukje fanatiekelingen, amper. Veel oud-spelers klagen over de gebrekkige steun en loyaliteit; zelfs Cristiano Ronaldo werd er soms uitgefloten. Tegelijkertijd is dit het stadion waar Ajax in 1995 na een gewonnen Champions League wedstrijd applaus oogstte en zelfs Lionel Messi, blikvanger van het o zo gehate FC Barcelona, een open doekje kreeg. De wat snobistische Real-fan afficheert zich graag als echte kenner.

Cibele als feestelijk middelpunt
DE 'GESTOLEN' FEESTFONTEIN

Ooit werden op het indrukwekkende Plaza de Cibeles de titels van Atlético gevierd, maar inmiddels is het vooral beroemd als de fontein waar Real Madrid jaarlijks de winst van de Champions League, landstitel of nationale beker komt vieren. In topjaren zelfs alledrie. Spelers en trainers arriveren in een speciale bus, waarna de aanvoerder per hoogwerker naar het hoofd vanher beeld van Cibele, godin van de natuur, wordt gebracht om een clubsjaal om haar nek te draperen. De sculptuur, die midden in de fontein staat, is in 1777 ontworpen door Ventura Rodríguez.
Rond een miljoen mensen trekken op dat soort dagen naar Plaza de Cibeles, waaraan ook prachtige paleizen staan. Voorheen klommen er fans op het beeld, waardoor er nog wel eens wat afbrak. Daarom wordt toegangsweg Paseo de la Castellana al dagen van tevoren afgezet en verschijnen er hekken rond de fontein. De loungebar in het Palacio de Cibeles biedt een mooi uitzicht op het plein, waaraan ook het gemeentehuis en het hoofdpostkantoor liggen. Voor de nog hetere Atlético feestjes dien je je te vervoegen aan het Plaza Neptuno, 600 meter verderop.

Megalomaan complex
TRAINEN ALS DE BESTE

Het trainingscentrum op Valdebebas, alias 'Real Madrid City', is het grootste sportcomplex ooit gebouwd door een voetbalclub. Sterspelers gassen er na een training met een noodgang vandaan, handtekeningenjagers maken amper kans. Zo veel makkelijker is het om de 'Galácticos' van de toekomst te aanschouwen in het Estadio Alfredo di Stéfano (capaciteit: 6.000), met voor de ingang een prachtig standbeeld van Di Stéfano zelf, de grootste Real-speler ooit. Ze voetballen onder de naam Real Madrid Castilla op het derde niveau. Zinédine Zidane startte er zijn trainerscarrière, zoon Luca staat er op doel.

Local legend

Raúl González Blanco (1977) was jarenlang hét gezicht van Real. De aanvaller scoorde 323 keer in 741 duels voor 'De Koninklijke', waarmee hij zestien prijzen won. Raúl, op zijn dertiende overgekomen van Atlético omdat de illustere Atlético-baas Gil y Gil de jeugdopleiding opdoekte, keerde in de zomer van 2018 terug bij Real Madrid. Thans is hij coach van de lichting waarin hijzelf begon.

Atlético Madrid

Estadio Wanda Metropolitano

De magie van Calderón
MIJMEREN AAN DE MANZANARES

Atlético Madrid nam op 21 mei 2017 afscheid van Estadio Vicente Calderón, 51 jaar lang de thuishaven van 'Los Rojiblancos'. Twee uur na de 3-1 overwinning op Athletic Bilbao zaten er nog duizenden supporters in het stadion aan de Manzanares, velen met tranen in hun ogen. Natuurlijk baalden ze weleens van het ontbreken van een dak, maar ach, het merendeel van de thuiswedstrijden zaten de ruim 50.000 fans in Vicente Calderón heerlijk in het zonnetje of onder een mooie sterrenhemel. 'Atléti' koesterde de haast perfecte symbiose tussen de hartstochtelijke supporters en dito spelers.
Momenteel is Calderón in staat van ontbinding, de stoeltjes zijn al voor een tientje per stuk verkocht, twee staan er in Wijk bij Duurstede bij fan Sierd de Vos. De sloophamer dreigt. Voetbalbarretjes in de buurt lijden. De eens volgepakte restaurants El Chiscón de la Ribera en El Rancho Madrid verliezen aan glans en klandizie. Wie houdt van een potje mijmeren, stapt uit bij metrohalte Pirámides, loopt langs het stadion, geeft de barman van Cervecería Jamonería Leomar een biertje en vraagt hem naar de magie van Calderón.

Stadioncapaciteit: 68.000
Avenida Luis Aragonés 4, Madrid
www.atleticomadrid.com


Mooi verhaal van 'El Sierd': toen Fernando Torres in zijn eerste Atlético-periode (2001-2007) eens vier weken droogstond, nam de elftalleider hem mee naar de Calle de Meléndez Valdés. Daar zit Hamburguesería Don Oso, een baktent waar aan de bar vette burgers tussen een slap wit broodje worden geserveerd. Een dag later scoorde Torres. En dat bleef 'El Nińo' doen, telkens als hij bij Don Oso had gegeten. Bij zijn terugkeer (2015-2018) at Torres gezonder, maar toen hij al vijf maanden wachtte op zijn honderdste doelpunt, ging hij toch weer naar Don Oso. Wat er een dag later gebeurde, laat zich raden.

Goedkope oplossing
NIEUWE THUISHAVEN

Op 16 september 2017 deed Atlético zijn intrede in Wanda Metropolitano, waarvan het karkas medio jaren negentig al was neergezet als nieuw Olympisch Stadion. De Spelen kwamen niet, waardoor 'Atléti' een goedkope oplossing rook. Dicht bij luchthaven Madrid-Barajas en makkelijk bereikbaar met de metro (halte Metropolitano of Las Musas), maar wel zestien kilometer verwijderd van de oude thuishaven. Veel fans verhuisden niet mee, het zit alleen vol als Real langskomt. Metropolitano, waar je wat ver van het veld zit, ontbeert daardoor nog de sfeer van Calderón.

Aanstekelijke passie
WILDEBRAS SIMEONE

Kil atletiekstadion of niet, zolang Diego Pablo Simeone er langs de lijn staat te springen, moet je toch een keer naar Atlético-thuis. De Argentijn groeide als speler (1994-1997 en 2003-2005) uit tot publiekslieveling vanwege zijn bezeten spel. In 1996 won hij met Atlético de Spaanse dubbel.
Eind 2011 keerde Simeone terug als coach. Binnen de kortste keren transformeerde hij de ploeg tot een onverslaanbare vechtmachine, wat leidde tot zeven prijzen, waaronder de Spaanse landstitel en twee keer de Europa League, in zeven jaar. In 2014 en 2016 was grote rivaal Real Madrid tot twee keer toe te sterk in de finale van de Champions League, maar sinds Simeone coach is, gaan Atlético-fans weer met opgeheven hoofd door het leven. Zijn passie en zelfvertrouwen zijn aanstekelijk. Als het even stilvalt op de tribunes, gaat hij als een op hol geslagen Repelsteeltje tekeer om de boel op te jutten. Simeone, immer gehuld in een zwart pak, draagt zijn bijnaam 'El Cholo' ('De Wildebras') met trots en is in zijn eentje populairder dan alle sterren op het veld samen. (Geheimtip: Simeone eet vaak in Asador Donostiarra nabij, jawel, Bernabéu.)

Off the pitch

Hebbedingen
SHIRTJES SCOREN

Moet u nog naar Getafe of Leganés, die andere clubs in de regio Madrid? Om eerlijk te zin: ga alleen als er een derby is. Of als Messi langskomt. Voor de rest is er in deze voorsteden weinig te beleven en Nordin Amrabat is ook al weg bij Leganés. Wellicht leuker is een bezoek aan Quality Sportswear. Ben je nog op zoek naar dat fraaie oranje Valencia-shirt uit 2000, dat Atlético Madrid-shirt met marbella op de borst of  dat Rayo Vallecano-tenue tegen homofobie? Bij Quality Sportswear, gelegen aan de Calle del Espíritu Santo, vlak bij metrohalte Tribunal, hebben ze het vaak in huis. Dit sportzaakje heeft bovendien mooie klassieke voetbalshirts, ook van clubs buiten Spanje.

Print is not dead
ONTBIJTEN MET MARCA

Zelfs in deze tijden van digitalisering behoort het doornemen van de sportkranten, liefst in combinatie met een verse cortado, tot het ochtendritueel van bijna elke Madrileen. El Mundo Deportivo en Diario Sport huizen in Catalonië en schrijven dus vooral over FC Barcelona. De redacties van Marca en Diario AS zetelen in Madrid en vullen hun dagelijkse veertig pagina's voetbalnieuws vooral met Real en Atlético. Als er geen nieuws is, wordt het wel gemaakt - de geruchtenstroom is oneindig. Nog altijd is Marca de meestgelezen krant van Spanje. Voor een euro zijn de kranten op vrijwel elke straathoek te koop. Tip: schaf direct de jaarlijkse seizoengids van Marca (een slordige 400 pagina's dik) aan.

De strijd tegen de spanning
LOKALE VOETBALSNACK

Van Spanjaarden is bekend dat ze houden van uitgebreid eten, maar in het stadion beperken ze zich vrijwel uitsluitend tot zonnebloempitten. Sommige toeschouwers kunnen gerust twee uur lang op de pitten knabbelen, de restjes blijven achter op hun stoelen. Het vult de maag nauwelijks, maar tegen de spanning zal het ongetwijfeld goed zijn. Wie voor of na het bezoeken van een wedstrijd toe is aan happies en een paar biertjes, kan altijd terecht bij een van de tientallen 'Cerveceria 100 Montaditos' in Madrid. Tientallen pincho's, allemaal voor een euro. Tip: schrijf lukraak wat nummers op bij je bestelling en laat je verrassen.

GOUDEN TIP

Sierd de Vos

"Ga naar restaurant Mesón Txistu aan de Plaza Ángel Carbajo. Hier doen de (oud-)spelers en trainers van Real Madrid zich tegoed aan het beste van de Baskische keuken. In Bernabéu heeft voorzitter Pérez een restaurant met een Michelinster laten verrijzen: toch komt tout Real naar Txistu met zijn jarenzestiginterieur. De Spaanse selectie at er in 2010 op de dag na de gewonnen WK-finale. Een enorme fles rioja prijkt op de poort, aan de muren hangen hammen en foto's van beroemde bezoekers als Tom Cruise, David Beckham, Pelé, Rafael Nadal en Arnold Schwarzenegger. Bestel de chuleton especial, het beste vlees van Burgos dat u aan tafel kunt laten grillen. Daarna dansen in Blackhaus, de disco van de broer van Sergio Ramos."

Vrienden van VanBastisch