R e g i o

Manchester en Merseyside

Voetbal, pubs, muziek - en elke dag volop vluchten voor een schijntje. Dat Liverpool en Manchester ideale buursteden zijn voor een voetbalweekendje weg, hoeven we eigenlijk niet uit te leggen. Doen we toch, al is het maar omdat er nogal wat luxeproblemen op de loer liggen in deze fascinerende voetbalregio.


Dit gedeelte van Noord-West-Engeland heeft alles, voor zo'n beetje iedere voetballiefhebber van jong tot oud. Liverpool en Manchester liggen op slechts een uurtje van elkaar. Je vindt er glamour en glorie, maar ook prachtige obscure clubjes als Stockport County (beetje obscuur) en Marine FC (heel obscuur).
In dit klassiek Engelse voetbalgebied, gebouwd op het fundament van de aloude arbeidersklasse, wemelt het van de clubs. Beide steden zijn goed te bereiken met prijsvechters, maar als het kan: vlieg op Liverpool. Dat vliegveld is veel compacter dan het chaotische doolhof Manchester Airport; voordat je in Manchester het centrum hebt bereikt, ben je uren en heel veel ergernis verder.
Wil je meerdere clubs en stadions bezoeken in de omgeving? Huur een autootje en rijd vooral even richting Bradford, Blackpool en Preston. Dat links rijden went sneller dan je denkt. Ga je puur voor een stedentrip, dan is het openbaar vervoer prima te doen.
 

Manchester en Merseyside

Engeland

Vliegveld: Manchester Airport / Liverpool John Lennon Airport
Plaats: Manchester / Liverpool
IATA code: MAN / LPL
www.manchesterairport.co.ukwww.liverpoolairport.com

Timezone
De timezone van Manchester is Europe/London. De timezone van Liverpool is Europe/London.

Betaalmiddel
In Verenigd Koninkrijk is de officiële munteenheid de Pond Sterling. Valutacode GBP.

Landnummer
Het landnummer is het nummer dat je gebruikt voor internationale telefoongesprekken. Om vanuit Nederland een telefoonnummer in Verenigd Koninkrijk te bellen of sms’en toets je voor het telefoonnummer +44 of 0044.

Manchester United FC

Old Trafford

Verplichte kost
THEATRE OF DREAMS


Ja, er is veel plastic en hypercommercieel aan Manchester United. Het is zo onderhand meer een marketingbedrijf dan een voetbalclub, gedreven door de ambitie om shirtjes te verkopen. Het wemelt er van de toeristen, vooral Aziaten. De sfeer is geregeld best wel doods, behalve dan in het geweldig gelegen uitvak.
En tóch moet je ooit op Old Trafford zijn geweest, het stadion dat Bobby Charlton eens ietwat bombastisch 'Theatre of Dreams' doopte. Omdat het van alle grote voetbalstadions in Europa met meer dan 70.000 plaatsen het mooiste, meest karakteristieke en meest iconische is (vooruit, samen met Bernabéu in Madrid misschien).
Het stadion uit 1908 is een bouwwerk dat prachtig verschillende tijdperken omvat, als een soort levend organisme. Haast ieder decennium evolueerde Old Trafford. Het werd gebombardeerd in december 1940. De tribunes zijn sindsdien uitgebouwd, aangepast, verhoogd, gemoderniseerd en van robuuste stalen daken voorzien, maar steeds met behoud van karakter.

Alle tribunes zijn net iets anders. Het krioelt er van de gekke hoekjes en iconische ankerpunten. De dug-outs tussen het publiek op de Sir Bobby Charlton Stand, met die bakstenen muurtjes. De spelerstunnel in de hoek, vanwaaruit de manager steevast aan zijn klassieke wandeling begint.
Loop voor de wedstrijd onder de beroemde Munich Tunnel door, aan de achterkant van de Bobby Charlton-tribune. Een eerbetoon aan de slachtoffers van de vliegtuigramp in 1958, waarbij acht van de zogenaamde 'Busby Babes' om het leven kwamen. The Munich Clock, een plaquette op de hoek van de East Stand, en tal van foto's eren dat legendarische elftal.
Sta vooral even stil bij de meest bijzondere van alle foto's: een elftalfoto in zwart-wit, uit het begin van het seizoen 1957-1958, met de spelers netjes op een rijtje, poserend met de armen over elkaar, schouder aan schouder.
Het onvoorstelbare zit hem in het verhaal erachter. Alleen de spelers (voor de kijker) aan de linkerkant van de foto zouden de vliegramp op 6 februari 1958 in München overleven. De acht 'Busby Babes' aan de rechterkant stierven. Op de zwart-witfoto zijn hun shirts met rood ingekleurd, ter illustratie van het mysterie. Het lijkt wel alsof God een morbide lijntje heeft getrokken, schuin door het midden van de foto. Jij wel, jij niet.

Stadioncapaciteit: 74.994
Sir Matt Busby Way, Manchester
www.manutd.com

Hotel Football, pal naast Old Trafford is eigendom van Ryan Giggs, Paul Scholes, Nicky Butt en de gebroeders Neville. Niet wereldschokkend, wel geinig. Op het dak ligt een 5-a-side-voetbalveldje.

Heerlijk ranzig
LOU MACARI FISH-AND-CHIPS

Als je met de tram naar Old Trafford gaat en uitstapt bij de halte naast het gelijknamige cricketstadion, zit je precies aan de goede kant van het stadion. Het gebied rond Old Trafford is niet bepaald fraai of gezellig, tenzij je van kansloze industrieterreinen en dampwinkels houdt, maar juist de zuidkant is een uitzondering.
Hier loop je over Warwick Road richting Sir Matt Busby Way, een van de vele straten in het gebied die zijn vernoemd naar United iconen. op de hoek tref je The Trafford Pub, een typische voetbalkroeg, altijd goed voor een matchday pint. Maar het mooist zijn de pandjes schuin aan de overkant, een slordige mix van gare winkeltjes, gokkantoren en vreetschuren.
Daar zit ook de snackbar van oud-speler Lou Macari. Een prachtig ranzige tent met weerzinwekkende tl-verlichting, waar je fish-and-chips kunt vreten waar de olie nog uit druipt. Heel soms duikt Macari zelf op om een potje te frituren, maar de gewezen Schots international runt ook nog een daklozenopvang in Stoke-on-Trent.

Stad van contrasten
DE ANTI-MEGASTORE

Pal naast Lou Macar zit, op de hoek, het souvenirwinkeltje Red Star. een soort anti-Megastore, gerund door een mannetje met een grijze baard. Overal liggen oude shirtjes, programmaboekjes en sjaaltjes, maar dan zonder 'Official Merchandise'-label.
Het ruikt er muf en stoffig, een enorm contrast met de gelikte, officiële superwinkel verderop. Ook daar moet je trouwens even gaan kijken: het is voetbalcommercie in optima forma. Aziaten slaan er complete collecties in en shirtjes zijn er pakweg veertig procent duurder dan in de talloze Sports Direct-winkels in Manchester.

FC United of Manchester
HET LOGISCHE ALTERNATIEF

Toch geen zin in Manchester United? Vlakbij ligt een prima en logisch alternatief. De club FC United of Manchester werd in 2005 opgericht door fans die helemaal klaar waren met de hypercommercie en de Amerikaanse eigenaar Malcolm Glazer.
De afgescheiden club speelt inmiddels op het zesde niveau en heeft een eigen, beste charmant stadionnetje in de wijk Moston: Broadhurst Park. Dit is letterlijk een rebellenclub, gerund door supporters, en zelfs met een eigen biermerk: Broadhurst Ale, te halen in de gezellige social bar achter de tribune aan St. Mary's Road.
Staanplaatsen in overvloed, de sfeer is altijd goed en kaartjes zijn betaalbaar.

Kaartjes voor Manchester United (en Liverpool) zijn niet eenvoudig te krijgen en relatief duur. Member worden helpt, maar Old Trafford en Anfield zijn altijd uitverkocht, en door de vele toeristen is de zwarte markt bovengemiddeld duur. Doorverkoopsites StubHub en Viagogo bieden uitkomst voor wie pakweg honderd pond wil betalen, maar oplichters zijn niet uit te sluiten. Beker- en Europese wedstrijden zijn doorgaans gemakkelijker en goedkoper. Rivaal Manchester City heeft meer aanbod, ook via de officiële clubsite.

Loop vanaf station Piccadilly naar de stad en je passeert vanzelf Empire Exchange. Een muffige kelderwinkel vol ouwe zooi, maar met heerlijk (voetbal)souvenirs. Zeeën van oude programmaboekjes!

Local legend

George Best en Sir Bobby Charlton zijn ook heel groot dankzij de Europacup 1-winst in 1968, maar de Schot Denis Law schreef een ongekend stukje Manchester-voetbalgeschiedenis. Als speler van Manchester City scoorde hij in 1974 tégen United, een doelpunt waardoor zijn favoriete club, waarvoor hij elf jaar had gespeeld, degradeerde. Law juichte niet en liet zich meteen wisselen.

Everton FC

Goodison Park

Oogverblindend meesterwerk 

THE GRAND OLD LADY

Het is eigenlijk een onmogelijke keuze: Anfield of Goodison Park. Goedbeschouwd hoor je in beide stadions in Liverpool geweest te zijn, twee van de meeste bijzondere en oudste stadions van de Premier League.
Tussen beide clubs in ligt slechts Stanley Park; dat maakt een combinatie ideaal. We kiezen hier voor Goodison Park, domweg omdat de tijd begint te dringen. Everton is al ver met een geheel nieuw stadion, Anfield daarentegen zal nog decennia blijven waar het is. Bovendien is Goodison Park oogverblindend, nog altijd in de stijl zoals de legendarische architect Archibald Leitch het bedoel heeft. Goodison Park, uit 1892, noemen ze niet voor niets 'The Grand Old Lady'. Alleen al rondom het stadion lopen is een fijne ervaring: de façades zijn behangen met een historisch Everton-tijdlijn. Pubs, arbeidershuizen en snackbars genoeg.
Binnen kun je pech hebben: op veel plekken aan Bullens Road zit je pal achter een pilaar. De houten klapstoeltjes zijn krap, je moet je benen in je nek leggen. Zie er vooral de charme van in: dit is voetbal zoals het ooit bedoeld was. Goodison park is het openluchtmuseum van de Premier League.

Stadioncapaciteit: 39.572
Goodison Road, Liverpool
www.evertonfc.com

Wie op tijd is, koopt zonder veel problemen een kaartje op de officiële clubsite van Everton. Maar de club werkt ook officieel samen met doorverkoopsite StubHub.com. Ideaal bij uitverkochte wedstrijden: je haalt ook de kaartjes gewoon op bij de kassa's van Goodison Park. De prijzen liggen iets hoger dan normaal, maar veel scheelt het niet.

Gestorven in het harnas
ONGEËVENAARDE CLUBHELD


Wie Goodison Park bezoekt kan er onmogelijk omheen: het standbeeld van William Ralph 'Dixie' Dean, op de hoek van het stadion, vlak bij de straat waar je doorgaans uit de bus of taxi stapt. Het is een vaste ontmoetingsplek voor Everton-supporters, en het is een mooi beeld bovendien, pal voor de bakstenen toegangspoort van het stadionterrein. Dixie Dean was een lokale held in de jaren twintig en dertig, geboren in Birkenhead en al jong speler van Tranmere Rovers.
Na zijn transfer naar Everton, de club waarvan hij als kind al supporter was, groeide Dean uit tot een ongeëvenaarde clubheld, goed voor 349 doelpunten in 399 wedstrijden. Een robuuste spits die geweldig kon koppen, spelend met het bij Everton nog altijd legendarische nummer 9.
Zijn dood in maart 1980 werd alom betreurd. Dean kampte al lang met gezondheidsklachten, maar zijn overlijden is in zekere zin ook legendarisch. Dean stierf letterlijk op de tribune van Goodison Park, aan de gevolgen van een hartaanval, tijdens een wedstrijd tegen stadsrivaal Liverpool.

Bidden voor de zege
ST. LUKE'S CHURCH

Op de hoek van Goodison Road en Gwladys Street staat het meest unieke stukje Goodison Park: de kerk van St. Luke's. het stadion is als het ware om het godshuis heen gebouwd.
Tegenwoordig staat er een groot videoscherm voor de kerk, maar nog steeds kun je het vanaf het veld en de overige tribunes zien liggen.
Loop op wedstrijddagen vooral even binnen. De kerk wordt niet meer specifiek gebruikt door gelovigen; tegenwoordig is het meer een buurthuis. Rondom wedstrijden van Everton houden supporters er een verzamelbeurs. Loop de trap op en je belandt in een oase van Everton-souvenirs.

Heb je de grote clubs van Liverpool wel gezien, dan kun je ook altijd nog naar Tranmere Rovers, aan de overkant van de Mersey, officieel in Birkenhead. een fijn, klassiek 'Lower League' -clubje met een geinig stadion, dat atypisch is door zijn enorme tribune achter het doel. Laat in het Prenton Park Hotel, de pub op de hoek van het stadion, altijd even de naam vallen van clubheld John Achterberg (tevens oud-doelman van FC Utrecht, NAC en FC Eindhoven). Gratis bier verzekerd.

Oldham Athletic AFC

Boundary Park

Cultuurshock
THE LATICS

Het is algemeen bekend: voor klassiek Engels voetbal moet je niet per se in de Premier League zijn, dat megalomane, multinationale circus. Ga voor ouderwetse lange ballen en een jarentachtigsfeertje naar de lagere divisies, liefst nog onder het Championship.
Oldham Athletic is zo'n club, spelend in een old school stadion bovendien. Mooi obscuur weetje: Boundary Park staat bekend als het koudste stadion van Engeland. Het waait en tocht er altijd, onder meer door de ligging op een heuvel, 155 meter boven zeeniveau.
De sfeer is hier rauwer, het publiek mist er gemiddeld genomen méér dan tanden dan op Old Trafford. Op Boundary Park is niets gelikt, toeristen tref je er amper.
Oldham Athletic speelde mee in het eerste Premier League-seizoen ooit (1993-1994), maar waar de meeste andere clubs steenrijk werden, zakte Oldham Athletic weg in de modder van het lagere Engelse voetbal. Eerst naar het Etihad Stadium van Manchester City en dan naar Boundary Park: groter kan een cultuurshock haast niet zijn. Beide stadions zijn goed te combineren, want vanuit Manchester Victoria (pal naast het National Football Museum) neem je eenvoudig een bus of tram naar Oldham.

Stadioncapaciteit: 13.513
Furtherwood Road, Oldham
www.oldhamathletic.co.uk

Geen gastropubs of hipsters
BIJZONDER GEWOON

Oldham is ook klassiek in de zin dat het een typisch Engels, lelijk voorstadje is, zoals je er talloze hebt in deze regio. Qua bezienswaardigheden is er niks, of het moet de eenvoudige bakstenen façade zijn van de North Stand van het stadion, een gevel waarin de tijd heeft stilgestaan.
Zodra je die hebt gezien, zit er maar één ding op: eerst naar de pub, daarna naar het voetbal.
The Old Grey Mare is een charmante doch eenvoudige tent, bevolkt door locals. Ook goed en zonder poespas: The Greyhound Inn. Verwacht in Oldham vooral geen gatropubs of hipsters - dit is Engeland zonder filter.

Off the pitch

Manchester
NATIONAL FOOTBALL MUSEUM

Een absolute must: het National Football Museum. Het tofste voetbalmuseum van Europa, niet te vergelijken met welk museum dan ook.
Het ligt in het hart van Manchester, in het fraai gerenoveerde gebied rondom de Cathedral Gardens. De permanente collectie is geweldig, prachtig gepresenteerd met allerlei interactieve foefjes, maar let ook op de wisselende tentoonstellingen. De foto's van Stuart Roy Clarke, shirtjes, voetbal in oorlogstijd: tal van thema's komen voorbij.
Zeker doen: de korte film Our Beautiful Game kijken. Negen minuten Engelse voetbalcultuur, schitterend in beeld gebracht.

Liverpool
MATHEW STREET

In Lonen kom je altijd tijd tekort, in Liverpool heb je aan pakweg tweeënhalve dag precies genoeg. De compacte stad heeft rivier de Mersey, het heeft The Beatles én het heeft een klein maat fijn uitgaansgebied rondom Mathew Street, beroemd dankzij The Cavern Club. Dat buurtje is weliswaar een tikje ordinair, maar een niet te onderschatten pre: met pakweg een voetbalteam uit Rucphen kom je haast overal binnen. Uitsmijters doen niet snel moeilijk over groepen mannen of je nieuwe witte sneakers. De pubs zijn wat toeristisch en plat, maar er is altijd volop live-muziek, vaak opmerkelijk goed. Wil je een cheesy bar tot in de late uurtjes, dan hoef je alleen maar de kortgerokte plaatselijke meisjes te volgen.

Manchester
OVERAL GEORGE BEST

Als je dan toch een gare voetbalpub zoekt, kies dan The Old Nags Head, midden in Manchester, tussen de pakhuizen aan Jackson's Row. Alleen al het geweldige dakterras is de moeite meer dan waard.
Daar staat George Best levensgroot en prachtig geschilderd, pal naast een muur vol beroemde 'Mancunians', van politica Emmeline Pankhurst tot Noel Gallagher. Maar de hele pub, ook het interieur, is een soort mini-museum. De eigenaar heeft een George Best-obsessie, de zesde Beatle kwam hier naar verluidt zelf graag, al geldt dat voor zo'n beetje iedere pub natuurlijk.
The Old Nags Head is echter uniek. Nergens vind je zo weergaloos veel George Best-foto's als hier, waar je maar kunt kijken.

GOUDEN TIP

Tom Egbers

"Liverpool is not England, hoor je vaak in Liverpool. Driekwart van de mensen die er wonen, is van Ierse afkomst. Onder leden van The Beatles is de score honderd procent. Ieren, maar ook Welshmen bepalen het karakter van de stad. In de negentiende eeuw werden gastarbeiders uit Wales gehuisvest in de wijk Toxteth. Rechte straatjes met rijtjeshuizen, opgetrokken uit rood baksteen: 'The Welsh Streets'. Ringo Starr werd geboren op Madryn Street, nummer 9. Vijftig meter verder ligt Powis Street, waar een aanzienlijk deel van de serie Peaky Blinders is opgenomen. Ga erheen, en schreeuw, voor de lol, met rauwe Arthur Shelby-stem: 'This place is under new management. By order of the Peaky fuckin' Blinders.'"

Vrienden van VanBastisch